Tunezja

 
 
 
     
 


 
 
Przewodnik:   Tunezja
Język urzędowy :
arabski
Stolica :
Tunis
Ustrój polityczny :
republika
Waluta :
dinar tunezyjski
Powierzchnia :
163 610 km2
Strefa Czasowa :
UTC + 1:00
 
Wstęp
 
 
Tunezja to kraj, gdzie warto wybrać się w poszukiwaniu słońca, ciepłego morza i niezwykłych wrażeń o każdej porze roku. To miejsce oferuje turystom nie tylko piękne plaże, pustynię, wielbłądy i ekscytujące wycieczki na quadach. To także wspaniała kultura, zabytki, ruiny antycznych miast, rzymskie mozaiki oraz akwedukty. Bogata historia i oryginalna kuchnia w otoczeniu bujnej śródziemnomorskiej roślinności to wszystko, czego potrzeba by wypocząć w kraju egzotycznym, choć znajdującym się niemalże na wyciągnięcie dłoni.
 
Geografia - położenie
 
 

Tunezja położona jest w północnej części kontynentu afrykańskiego. Graniczy z Libią i Algierią. Jej powierzchnia pod względem wielkości porównana może być do połowy Polski. Wybrzeże Tunezji na północy i wschodzie opływają wody Morza Śródziemnego. W ląd wcinają się trzy duże, dobrze wykształcone zatoki – Tunisu, Hamammetu i Kabis. Na wybrzeżu o długości ponad 1200 km jest także mnóstwo innych zatok, w których rozwinęła się sieć ruchliwych portów i miejsc wprost doskonałych do zakotwiczenia jachtu. Choć rafy koralowe znajdują się jedynie w okolicach Tabarki, północne wybrzeże Tunezji często nazywane jest Koralowym. Północ kraju z kolei zajmują góry (pasmo Gór Tunezyjskich i Tebessa) oraz lasy. W pobliżu granicy z Algierią, pośród pustynnych wzniesień Atlasu Saharyjskiego, znajdują się malownicze górskie oazy. W głębi lądu, wzdłuż północnego wybrzeża, rozciąga się zielona Tunezja. Im dalej na południe, tym ukształtowanie terenu zmienia się w coraz bardziej płaskie i suche - aż do obszarów wyznaczających początek strefy saharyjskiej. Fascynującym zjawiskiem tej części pustyni są szoty (najsłynniejszy to Szot El Dżerid), będące zazwyczaj korytami wyschniętych jezior, wypełniającymi się wodą tylko po wyjątkowo obfitych deszczach. Główną rzeką Tunezji jest Adżara, wypływająca z Atlasu Tellskiego i ciągnąca się aż do zatoki Tunisu. Do terytorium państwa należą także położone na Morzu Śródziemnym wyspy – w tym porośnięty palmami archipelag Kerkenów i charakteryzująca się wyjątkowo łagodnym klimatem Dżerba.

 
Klimat
 
 

Tunezja na wybrzeżu to klimat śródziemnomorski. W okolicy Bizerty zdecydowanie morski, wilgotny, przypominający choćby Palermo, na wschodnim wybrzeżu zaś klimat jest bardziej suchy, z większymi dobowymi i rocznymi amplitudami temperatur. Na krańcach południowych aura przybiera cechy pustynne. Latem, kiedy tysiące turystów wygrzewa się na złocistych plażach, w Tunezji może być za gorąco na wycieczki po Saharze. Zimą lub wiosną, gdy temperatura w zasadzie nie przekracza 25°C, można zdecydować się na odwiedzenie ozdobionych setkami daktylowych palm pustynnych oaz.

 
Przyroda
 
 
Charakterystyczna roślinność tunezyjska to przede wszystkim palmy (w tym także daktylowe), drzewka pomarańczowe, oliwkowe, mandarynkowe i bananowce. Rosnące tu masami, egzotyczne kwiaty zamienia się w szlachetne destylaty o zapachu jaśminu, róży i pomarańczy. W Tunezji uprawia się także wiele gatunków hibiskusa, cenionych z uwagi na wspaniałe kwiaty. Tuż przy granicy z Algierią natkniemy się na bujne lasy, zawdzięczające swą doskonałą kondycję ulewnym zimowym deszczom, nawadniającym wzgórza Atlasu Tellskiego. Rosną tu dęby korkowe i ostrolistne, eukaliptusy, wiązy i mimozy. Jeszcze do końca XIX w. w tej okolicy spotkać można było lwy, a obecnie wciąż pojawiają się dziki. W jednej z berberyjskich wiosek – Sejnane zobaczyć można natomiast dziesiątki… bocianich gniazd, pojawiających się nawet na konstrukcjach przemysłowych. Na północny zachód od Bizerty natkniemy się na bagniste jezioro Ichkeul, będące zarazem najważniejszym parkiem narodowym Tunezji, wpisanym na światową listę rezerwatów biosfery. Od października do kwietnia zimuje tu ponad 150 tys. ptaków wodnych z terenów europejskich. Można także napotkać bawoła błotnego i podobną do kota żanetę, polującą na ptaki. Teren pustyni zamieszkują liczne, przystosowane do jej specyficznego klimatu gatunki. Wśród nich największy drapieżny ssak Sahary – lis pustynny fenek, a także jaszczurki Legarto, skorpiony i inne.
 
Średnie Temperatury
 
 
I           II         III        IV        V         VI        VII      VIII     IX        X         XI        XII
15        16        18        20        24        28        32        32        29        25        20        16
 
Historia
 
 

Pierwsze potężne państwo na terenach dzisiejszej Tunezji stworzyli w IX w. p.n.e. Fenicjane. Niestety, podobnie jak i inne stolice w basenie Morza Śródziemnego, tak i niegdyś zwycięska Kartagina w końcu poddać musiała się potędze Rzymu, który po przejęciu okolicznych terenów zaliczył je do prowincji Africa. Z tego okresu w Tunezji pozostało wiele rzymskich zabytków, jak choćby wspaniały amfiteatr w El Dżem. Po okresie rządów Wandalów i Bizantyjczyków okoliczne ziemie podbili Arabowie, którzy rozpoczęli budowę handlowych miast. To dzięki nim turyści mogą dziś zwiedzać liczne mediny (stare arabskie miasta), zamki (kazby) i obronne klasztory – rabaty oraz wspaniałe meczety. Aż do XVI w., gdy kraj stał się częścią Imperium Osmańskiego, Tunezją władało wiele dynastii. Od roku 1881 do 1956 państwo pozostawało pod francuskim protektoratem. Rok później proklamowano republikę, a na czele rządu stanął prezydent Habib Bourgiba.

 
Ustrój Polityczny
 
 
Republika Tunezji opiera się na systemie prezydenckim oraz dominacji jednej partii politycznej - Zgromadzenia Demokratyczno - Konstytucyjnego. Konstytucja republiki stworzona została w 1959 r. Zgodnie z nią głową państwa tunezyjskiego pozostaje prezydent, wybierany w powszechnych wyborach na pięcioletnią kadencję. Parlament składa się z jednej izby - Zgromadzenia Narodowego, która liczy 163 deputowanych i jest wybierana na pięć lat. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem na czele, powoływanym przez prezydenta Republiki.
 
Kultura
 
 
Tunezja jest najbardziej liberalnym z krajów arabskich, świadczą o tym między innymi rozbudowane prawa kobiet. Jest to jednak kraj muzułmański, w którym spożywanie alkoholu w miejscach publicznych jest zabronione. Niewskazane jest również spożywanie posiłków, napojów w ciągu dnia podczas ramadanu. W miejscowościach rzadko odwiedzanych przez turystów oraz w miejscach o charakterze publicznym noszenie przez kobiety zbyt swobodnych strojów nie jest mile widziane.
 
Kuchnia
 
 

Tunezja kulinarna charakteryzuje się oryginalnością i zróżnicowaną paletą smaków. Najsłynniejszą narodową potrawą Tunezji jest kuskus. W wersji królewskiej oprócz drobniutkiej semoliny w daniu znaleźć można delikatną jagnięcinę, kurczaka oraz pokrojone, pikantne kiełbaski. Inne miejscowe dania w większości charakteryzują się ostrym, wyrazistym smakiem. Najsłynniejszą przyprawą serwowanych tu potraw jest bowiem harissa, czyli pasta z papryczek chili, czosnku i kminku. Specyficzny smak tunezyjskiej kuchni poczuć można jedząc podawaną na początku posiłku przystawkę w postaci bagietki maczanej w oliwie z harissą, oliwkami i tuńczykiem. Tunezyjskim przysmakiem jest też casse-croute - rodzaj kanapki z białego chleba wypełnionego oliwkami, kaparami, sałatką warzywną i tuńczykiem, oraz smakowity brik, czyli trójkątny pieróg z nadzieniem z warzyw, baraniny i tuńczyka, obowiązkowo z dodatkiem jajek. Wielbiciele pikantnych pieczonych kiełbasek powinni koniecznie zamówić merguez, przyrządzany przeważnie z mięsa jagnięcego lub wołowego. W tradycyjnych domach miejscowych muzułmanów, podczas uroczystości rodzinnych lub na zakończenie ramadanu serwuje się mechoui – pieczonego nad ogniskiem barana. Czasem można skosztować tego specjału w lokalnej restauracji. Po tak obfitym menu Tunezyjczycy nie rezygnują z deseru. Kończące posiłek smakołyki są przeważnie bardzo słodkie i mają turecko - francuski rodowód. W Tatouine spróbować można słynnej specjalności kulinarnej, zwanej rogiem gazeli. To słodkie, orzechowo – miodowe ciasteczka. Do nich obowiązkowo podaje się herbatę, na sposób tunezyjski przyprawioną miętą, mocno osłodzoną i bardzo gorącą. Wielbicieli dobrych trunków nie rozczarują dostępne w sklepach i na targach miejscowe wina, a także daktylowy likier Thibarine i figowa wódka – Boukha.

 
Mieszkańcy
 
 

Tunezja to kraj, w którym mówi się po arabsku (dialekt zachodni, urzędowy) i po francusku (język ten używany jest w handlu). Tunezyjczycy szybko podchwytują inne języki i szczególnie w rejonach odwiedzanych przez turystów wielu z nich bez problemu wypowie kilka zdań po polsku. Ponadto, miejscowa ludność ma opinię otwartej i gościnnej, a ich ojczyzna - najbezpieczniejszego kraju północnej Afryki. Tunezję zamieszkują przede wszystkim Arabowie, stanowiący 97% społeczeństwa. Zaledwie 1% stanowią Berberowie, żyjący w podziemnych domostwach wydrążonych w miękkich skałach. Do wnętrza berberyjskiego domu wchodzi się przez tunel prowadzący na dziedziniec o kształcie studni, wokół którego znajdują się pokoje oraz pomieszczenia gospodarskie. Użyteczną cechą wykutych w skale domów jest ich świetna ochrona zarówno przed zimowymi chłodami, jak i letnimi upałami. Na nagich szczytach wzgórz można także spotkać ufortyfikowane spichlerze, budowane przez Berberów ustępujących miejsca walecznym koczownikom przybywającym z Egiptu. Kolejny 1% tunezyjskiego społeczeństwa to Europejczycy. Tunezja jest jednym z najbardziej wyemancypowanych państw muzułmańskich na świecie. Choć islam ma tu rangę religii państwowej i oficjalnie 98% mieszkańców kraju to muzułmanie, Tunezyjki mają równe z mężczyznami szanse na wykształcenie i pracę, posiadają też prawo do rozwodu i aborcji, mogą prowadzić samochód, jeździć zagranicę, wybierać sobie męża, mieć konto w banku i dziedziczyć, co w porównaniu z innymi krajami arabskimi jest bardzo rewolucyjne. Miejscowe kobiety zawdzięczają to przede wszystkim wpływom, pochodzącej z Francji, małżonki pierwszego prezydenta niepodległej Tunezji – Habiba Burgiby.

 
Pamiątki
 
 

Najczęściej przywożone z tych okolic pamiątki to wyroby włókiennicze (dywany, kobierce, tkaniny), biżuteria, przedmioty z drewna oliwkowego, mosiądzu oraz aromatyczne przyprawy, perfumy i wina. Wszyscy, którzy znajdą się w pobliżu Nabeul, mogą także zainteresować się produkowaną tam w tradycyjny sposób ceramiką. Do tradycji nabywania oryginalnych pamiątek na straganach należy targowanie się. Cena wywoławcza czasem nawet dziesięciokrotnie przewyższa cenę realną. Pamiętajmy jednak o tym, że po dobiciu targu nie należy odchodzić od straganu z pustymi rękoma.

 
Waluta
 
 
Dinar (TND), który dzieli się na tysiąc milimów.
 
Przykładowe Ceny
 
 
bagietka – 0,3 TND masło – 0,7 TND Pizza – 3-4 TND HAmburger - 2-3 TND Woda mineralna – 0,3 TND Piwo – 1,5 TND